Türkiye - Almanya Kültür Anlaşması

Kanun No: 7115

Kabul Tarihi:7.5.58

Madde 1 - Türkiye Cumhuriyeti ile Federal Almanya Cumhuriyeti Arasında 8 Mayıs 1957 tarihinde Ankara'da imzalanan Kültür Anlaşması tasdik edilmiştir.

Madde 2- Bu kanun netri tarihinde mer'iyete girer.

Madde 3- Bu kanun hükümlerini icraya İcra Vekilleri Heyeti memurdur.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE FEDERAL ALMANYA CUMHURİYETİ ARASINDA KÜLTÜR ANLAŞMASI

Sayın Türkiye Reisicumhuru ve Sayın Federal Almanya Reisicumhuru

İşbirliği ve mukavele suretiyle iki memleket arasında fikir sanat ve ilim sahalarında mümkün olduğu kadar geniş bir mutabakat elde etmek ve aynı zamanda diğer memleketin müesseselerinin ve sosyal hayat tarzının memleketlerinde anlaşılmasını temin eylemek arzusu ile bir anlaşma akdini kararlaştırmışlar ve bu maksatla,

Sayın Türkiye Reisicumhuru:

Nafia Vekili ve Hariciye Vekaleti Vekili Sayın Ethem Menderes'i

Sayın Federal Almanya Reisicumhuru:

Federal Hariciye Vekili Sayın Dr.Heinrich von Brentano'yu

Tam selahiyetli murahhasları olarak tayin etmişlerdir. Murahhaslar, usulüne uygun olarak tanzim edilmiş bulunan selahiyetnamelerinin teatisini müteakip, aşağıdaki hususları kararlaştırmışlardır:

Madde 1 - Her Akit Taraf, memleketindeki üniversitelerde ve diğer öğretim müesseselerinde, diğer memleketin dili, edebiyatı, müesseseleri ve tarihi ile meşgul olacak kürsülerin kurulmasını, bu mevzularda öğretim yapılmasını ve konferanslar tertibedilmesini teşvik ve bu hususların gelişmesini temin için gayret sarfedecektir.

Madde 2 - Her Akit Taraf, mahalli mevzuat ahkamı çerçevesi dahilinde, kendi memleketinde diğer Akit Tarafın kültür müesseselerini gelittirmek hususunda gayret sarfedecektir.

Madde 3 - Her Akit Taraf, yüksek ve orta öğretim müesseseleri öğretim personeli ve öğrencilerinin, ilmi araştırma yapanların, teknisyenlerin ve mütehassısların mübadelesini teşvik için gayret sarfedecektir.

Madde 4 - Her Akit Taraf, kendi memleketindeki üniversitelere ve yüksek okullara kaydolunabilmek için, bahis konusu yüksek öğrenim müesseselerinin nizamnameleriyle telifi kabil olan kolaylıkların gösterilmesini temin edecektir.

Madde 5 - Her Akit Taraf, kendi memleketinde, diğer Akit Taraf yüksek öğrenim müesseseleri öğrencilerine ve mezunlarına, bunların tahsillerini, ilmi araştırmaya müteallik çalışmalara ve teknik yetişmelerinin tekemmülünü temin için imkan nispetinde yardımlarda bulunacak ve burslar verecektir.

Madde 6 - Akit taraflar, memleketlerinin ilmi cemiyetleri arasında işbirliğini, bilhassa fikri , edebi, ilmi ve içtimai sahalarda teşvik için mümkün olan gayreti sarfedecektir.

Madde 7 - Her Akit Taraf, kendi memleketinde diğer Akit Taraf vatandaşları tarafından yapılmakta olan ilmi ve kültürel araştırmaları, mümkün olduğu nispette, teşvike gayret edecektir.

İşbu Anlaşmada, Alman vatandaşları tabirinden Federal Almanya Cumhuriyeti makamlarından biri tarafından verilip muteber olmakta devam eden Alman pasaportu veya hüviyet varakası hamilleri manası anlaşılır.

Madde 8 - Her Akit Taraf, akademik bir derece ibrazı veya muayyen hallerde bir meslekin icrası için, diplomalar arasında muadeletin tanınabilmesi şartlarını tetkike gayret edecektir.

Keza her Akit taraf, kendi memleketinde yapılan yüksek tahsile diğer memlekette devam edilmesi halinde, evvelki tahsilin mahsubedilmesini temin edecek şartları tetkike gayret edecektir.

Madde 9 - Her Akit Taraf, diğer Akit tarafın yüksek ve ortaöğrenim müesseseleri öğretim personeli ve öğrencileri için tatil zamanlarında ihdas edilecek kursların ne dereceye kadar teşvik edilebileceğini tetkik edecektir.

Madde 10 - Her Akit Taraf, kültürel ve mesleki işbirliğini desteklemek maksadıyla, karşılıklı mütehassıs ziyaretlerinin , davet veya yardım yolu ile, ne dereceye kadar teşvik edilebileceğini tetkik edecektir.

Madde 11 - Akit taraflar, memleketlerinde tanınmış ve terbiyevi bir gaye güden gençlere ve yetişkinlere ait teşekküllerin aralarında işbirliği yapmalarını teşvike gayret edeceklerdir. Maddi imkanları dahilinde spor müsabakalarını ve izci gezilerini kolaylaştırmaya gayret edeceklerdir.

Madde 12 - Akit taraflar memleketleri halkına, aşağıdaki vasıtalarla diğer memleketin kültür zenginlikleri hakkında bilgi vermek hususunda karşılıklı yardımda bulunmaya gayret sarfedeceklerdir.

# Kitaplar, mecmualar ve diğer neşriyat,
# Konferanslar ve konserler,
# Sanat sergileri ve kültürel mahiyette diğer sergiler,
# Tiyatro temsilleri
# Diğer memleketin kültür hayatı hakkında seri halinde radyo neşriyatı, filmler, plakalar ve diğer teknik ifade ve yayın vasıtaları.

Madde 13 - Her Akit Taraf, bundan başka, aşağıdaki hususların yapılmasına gayret edecektir:

Eski eserler ve müze eşyasının, bunlar üzerinde tasarruf edilebildiği nispette, mübadelesi;

Arkeolojik araştırma ve hafriyat ile tarihi abidelerin bakımında ve restorasyonunda tatbik edilecek usul hakkında mütehassıslar arasında bilgi mübadelesi ve bu çalışmaların icrasında işbirliği;

Akit memleketlerin mevzuatı dairesinde, müze eşyası kalıp ve fotoğrafların alınmasına, memleketin tarihi abidelerinin ve kütüphanelerde mahfuz elyazılarının fotoğraflarının çıkarılmasına, bu el yazılarının muvakkat bir zaman için verilmesine ve tarihi incelemeler için , mahkeme ve kadastro arşivleri de dahil olmak üzere , her türlü devlet arşivlerine ait belge ve kayıtlardan faydalanılmasına müsaade olunması.

Bu maddede derpiş edilen mübadele ve müsaade keyfiyetleri her defasında selahiyetli makamların muvafakatine tabidir.

Madde 14 - Her Akit taraf, okul kitaplarında, iki memleketten birine taalluk eden ve üzerinde nazari dikkati celbedilen yanlışlıkların tashihi için, elinde bulunan vasıtalarla ve mer'i mevzuat çerçevesi dahilinde, müessir olacak şekilde hareket edecektir.

Madde 15 - Akit Taraflar, her iki memleketi alakadar eden kültürel ve ilmi meseleleri tetkik etmek üzere mütehassıs buluşmaları ve diğer toplantılar tertibini teşvik etmenin faydası hakkında istişarede bulunacaklardır.

Madde 16 - İşbu anlaşmanın tatbiki ile meşgul olmak üzere altı azadan müteşekkil bir Daimi Muhtelit komisyon kurulacaktır. Komisyon iki şubeden müteşekkil olacaktır. Şubelerin biri üç Türk azadan müteşekkil olacak ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Merkezinde bulunacaktır. Diğeri ise üç Alman azadan müteşekkil olacak ve Federal Hükümet Merkezinde bulunacaktır.

Türk azalar, Türkiye Maarif Vekaleti tarafından, Türkiye Hariciye Vekaleti ile anlaşarak tayin olunur. Alman azalar Federal Hariciye vekili tarafından alakalı Federal Vekiller ve Land'ların Maarif Vekilleri ile anlaşılarak tayin olunur.

İşbu Anlaşmanın tarafları arasındaki irtibatı 17 nci maddede derpiş olunan komisyon içtimalarının haricinde de temin etmek üzere Türkiye Cumhuriyeti, Alman Şubesi nezdinde, Federal Almanya Cumhuriyeti de Türk Şubesi nezdinde birer mümessil tayin edeceklerdir.Komisyon için derpiş olunan toplantı tarihleri arasındaki zaman zarfında şubelerden her biri, Komisyon çalışmalarının gereken şekilde hazırlanması maksadıyla, istişare için diğer Akit Tarafın mümessiline müracaat edebilir.

Madde 17 - Daimi Muhtelit Komisyon, lüzumu halinde ve senede en az bir defa, sırası ile, Federal Almanya Cumhuriyetinde ve Türkiye'de umumi heyet halinde toplanır.Riyaset Makamı daveti yapan memleketin şubesi azalarından biri tarafından işgal olunur. Sekreterlik vazifesi de misafir memleketin bir mümessili tarafından ifa olunur.

Lüzumu halinde bu Komisyon teknik müşavir sıfatıyla mütehassıslar bulundurabilir.

Madde 18 - Daimi Muhtelit Komisyonun ilk vazifelerinden biri, umumi heyet toplantılarından birinde işbu Anlaşmanın tatbikine mütedair teklifler hazırlamaktır. Bu teklifler , Akit Tarafların Hükümetleri arasında nota teatisi suretiyle, işbu anlaşmaya ek olarak akdolunan bir anlaşma halinde toplanır.

Daha sonra, Daimi Muhtelit Komisyon Anlaşma tatbikatının neticelerini tetkik eder ve Akit taraflara ek anlaşma için lüzumlu görülebilecek tadilleri ve tamamlayıcı ilaveleri teklif eder.

Daimi Muhtelit Komisyonun toplantı tarihleri arasında geçen zaman zarfında da , Ek Anlaşmada tadiller yapılması, Şubelerin her biri tarafından diğerinin muvafakatına bağlı olarak, teklif edilebilir.

Ek Anlaşmadaki tadiller ve tamamlayıcı ilaveler Akit tarafların tasvibini müteakip mer'iyete girer.Bu tasvip keyfiyeti nota teatisi suretiyle tahakkuk eder.

Madde 19 - İşbu Anlaşma Metnindeki " Memleket " tabiri Türkiye için Türkiye Cumhuriyeti, Almanya için Federal Almanya Cumhuriyeti manasına gelir.

Madde 20 - Federal Almanya Cumhuriyeti Hükümeti tarafından bu Anlaşmanın mer'iyete girmesi tarihinden itibaren üç ay zarfında Türkiye Cumhuriyetine aksine bir beyanda bulunulmadıkça, işbu Anlaşma aynı zamanda Berlin " Land" ı için de muteberdir.

Madde 21 - İşbu Anlaşma teşrii meclislerin tasdikine arzedilecektir. Tasdiknameler Federal Almanya Hükümeti merkezinde teati olunacaktır. İşbu Anlatma tasdiknamelerin teatisinden bir ay sonra mer'iyete girecektir.

Madde 22 - İşbu Anlaşma beş senelik bir müddet için akdolunmuştur. Bu müddetin hitamında Anlaşma, iki Akitten biri tarafından altı aylık bir ihbar müddetine bağlı olarak feshedilinceye kadar mer'iyette kalır.

Keyfiyeti tasdiken usulüne uygun olarak selahiyetli kılınmış olan murahhaslar işbu anlaşmayı imzalamışlar ve mühürlemişlerdir.

Ankara'da bugün sekiz Mayıs bin dokuz yüz elli yedi tarihinde Türkçe ve Almanca yazılmış iki nüsha olarak tanzim edilmiş olup her iki metin de aynı derecede muteberdir.