Master ve Doktora Avantajlar

Amerika'da lisans eğitimi almayı mı düşünüyorsunuz? Dünyanın dört bir tarafından öğrenci ve profesörleri kendine çeken bir ülkenin gelişmiş çalışma ve araştırma avantajlarından bazılarını düşünelim.

Çeşitlilik: Amerika'da 1100 civarında üniversite lisansüstü program sunar. Bölümlere ve kurumlara göre değişen kabul şartları ve program seçenekleriyle karşılaşacaksınız. Mesela, ders aşaması genel olarak bütün yüksek lisans öğrencileri için zorunludur ancak tez hazırlamak master öğrencileri için zorunlu olmayabilir. İlgi alanlarınızı dikkatlice gözden geçirin. Gitmeyi istediğiniz yüksek lisans programının beklentilerinize cevap verip vermediğine dikkat edin.

Alana ilk adım: Lisansüstü eğitim, sizi bilimsel araştırmanın prensipleri ve teknikleriyle tanıştıracaktır. Öğrenim sırasında araştırmanın değerini öğrenecek, aynı zamanda başka niteliklerinizin de geliştiğini fark edeceksiniz: yaratıcılık, girişim, azim, ortaklık, işbirliği ve iletişim yetenekleri.

Küçük sınıflar ve sınıf arkadaşlarınızın desteği: Yüksek lisans sınıfları küçüktür. Sınıf arkadaşlarınız benzer ilgi veya altyapıya veya alanınızla ilgili başka bir dalda uzmanlık bilgisine sahip olabilir. Araştırma, sınıf ve seminer ortamlarında ve birlikte yaptığınız sosyal faaliyetlerde, sınıf arkadaşlarınızı ve öğretmenlerinizi daha yakından tanıma fırsatı bulacaksınız. Bunun yanı sıra bireysel çalışmalar da akademik programınızın parçası olabilir. Bağımsız çalışmanın ve dayanışmanın önemini daha iyi kavrayacaksınız.

Danışma: Yüksek lisans öğrencisi olarak, öğretmenlerinizden biri gözetiminde olacaksınız. Öğretim görevlisi, ders seçiminde, araştırma konularında, tez hazırlamada ve meslek seçimlerinde size yardımcı olacak, öğreniminiz tamamlandıktan sonra bile sizinle irtibatını devam ettirecektir.

Finansal teşvikler: Öğretim veya araştırma asistanlığı bir çok yüksek lisans öğrencisine maddi destek sağlar. Üniversitelerin yüksek lisans öğrencileri için verdiği araştırma bursları öğrencilerin burs karşılığında çalışmasını gerektirmeyebilir. Finansal destek ve asistanlık imkanları kurumdan kuruma ve bölümden bölüme değişir. Bazen ilk yılınızda okuldan burs yada asistanlık alamayabilirsiniz. Fakat çalışmalarınızda başarılı olursanız sonraki yıllarda finansal destek alma ihtimaliniz yüksektir.

Artan kariyer seçenekleri: Yüksek lisans derecesi kariyerinizi geliştirirken gelirinizin de artmasını sağlar. Profesyonel dergilerde makalelerinizin yayınlanması, önemli konferanslara konuşmacı olarak katılmanız iş olanaklarınızın artmasını temin edecektir.

Bağlantılar: Amerika'da yüksek lisans eğitimi alarak Amerikan kültürü hakkında bilgi edineceksiniz ve Amerikalıların sözlü iletişim tarzlarına aşina olacaksınız. Bu tecrübeniz, ileriki yıllarda iş arama ve kariyer hedefleriniz konusunda size yardımcı olacaktır.

Uygulamalı öğretim: Çalışmalarınız esnasında veya sonrasında öğrendiklerinizi uygulama fırsatına sahip olacaksınız. Amerika'nın ilgili yönetmeliklerine göre, kendi alanınızda 12 ay staj yapabilirsiniz. Bu sayede Türkiye'ye dönmeden önce Amerika'da kendi alanınızda özel kurululşlar veya kamu kuruluşlarında iş tecrübesi kazanmış olursunuz. Veya izin verildiği taktirde Amerika'da çalışmaya devam edebilirsiniz.


Master ve Doktora Genel Bilgiler
ABD'de eğitim almak istiyorsanız ve ABD'nin eğitim sistemi ve üniversiteleri hakkında hiçbir fikriniz yoksa aradığınız her türlü bilgiyi bu bölümde bulabilirsiniz.



ABD'de lisansüstü öğrenim

Lisansüstü programlar

Okul seçimi

Lisansüstü kabul şartları

Kayıttan bir yıl önce

Kayıt yılı


ABD'de lisansüstü öğrenim

ABD'de yaklaşık 1200 akredite eğitim kurumu lisansüstü öğrenim programı sunar. Bunların üçte biri doktora derecesi vermektedir. Doktora programı sunan enstitülerin çoğu büyük kamu üniversiteleridir. İster kamuya ait ister özel olsun, Amerikan enstitüleri özerktir ve kalite bakımından aralarında fark yoktur. Hemen her eyalet en az iki kamu üniversitesine finansal destek verir.

Üniversiteleri seçmek, başvuru ve kayıt işlemlerini tamamlamak, finansal yardım ve burs için müracaatta bulunmak vs. genellikle en az 12 ay alır.

ABD'de lisansüstü öğrenim pahalıdır. Geçim masrafları 9000 ila 15000 dolar arasında değişirken, yıllık öğrenim harçları 24000 dolara kadar çıkabilir. Bazı enstitüler lisansüstü çalışma yapan yabancı öğrencilere finansal yardım yapmaktadır. Bunların çoğu ihtiyaç eksenli olmaktan çok liyakat esaslıdır, öyle ki, sadece olağanüstü akademik başarı gösteren öğrenciler finansal yardım almayı umabilirler. Lisansüstü öğrenim gören yabancı öğrencilerin % 49'unun başlıca mali geliri kişisel ve ailevi kaynaklar ve % 36'sınını ise ABD kurumlarının sağladığı yardımlarıdır.

Burslar ve diğer finansal yardımlar ABD'deki öğrenimin toplam masrafını karşılamaya yetmeyecektir. Ek parasal kaynaklar bulmanız gereklidir.

Lisansüstü öğrenim aşamasında sporcu bursları mevcut değildir.

Üniversitelerin başvuru ücretleri 25 - 90 dolar arasında değişir.

Önde gelen ABD lisansüstü öğrenim kurumlarına giriş için sıkı bir rekabet vardır. En seçkin lisansüstü öğrenim okulları, başvuruların % 20'sinden daha azını kabul etmektedir.

En az bir standart giriş testine girmeniz gerekecektir. Bu da yine 125- 210 dolar arasında bir meblağ tutacaktır.

Yabancı öğrencilerin çalışma imkanları çok sınırlıdır ve ABD Immigration and Naturalization Service tarafından sıkı biçimde düzenlenmiştir. Çalışmak suretiyle geçinmeyi beklemeyin.

Öğrenci vizesi almadan önce, ABD konsolosluğuna, öğrenim ve yaşam giderlerinizi karşılamak için yeterli finansal kaynağa sahip olduğunuzu kanıtlamanız gerekir. Çalışmak suretiyle elde etmeyi umduğunuz muhtemel gelir, öğrenci vizesi almak için uygun bir finansal kaynak olarak kabul edilmez. Öğrenim harcı, konaklama, seyahat ve yaşam giderlerine ek olarak, sağlık sigortası için de para ayırmanız gerekir.

Lisans üstü eğitim sonunda çeşitli dereceler alınır. En yaygın olanlar sosyal bilimlerde yeterlilik (MA), teknik ve bilimsel konularda yeterlilik (MS), işletme (MBA), güzel sanatlar (MFA), hukuk (LLM), sosyal çalışma( MSW) ve eğitimde yeterlilik (EdS)'tir. Doktoradaki en yaygın bitirme dereceleri, çeşitli alanlarda (PhD), eğitim (EdD), hukuk (UD), bilim (DSc), din ve ilahiyat (DD)tır. Master öğrencileri genellikle bir ya da iki yıllık lisans üstü çalışmalardan sonra lisans üstü dereceler alabilirler. Doktora genelde beş veya yedi yılda tamamlanır. Eğer master derecesiyle doktora programına başlarsanız daha kısa sürede doktora eğitiminizi tamamlayabilirsiniz.


Lisansüstü programlar

Yüksek lisans (Master)
Mesleki master, belirli bir mesleğin icrası için gerekli özel beceriler kazandıran ve doğrudan çalışma hayatına yönelten "yaşamsal" bir derecedir. Mesleki master öğrenimi iş ve kamu yönetimi, sosyal işler, gazetecilik, halk sağlığı, uluslararası ilişkiler, şehir ve bölge planlaması, iletişim vs gibi alanlarda verilir. Bu tarz eğitim, temel derslerden oluşan bir yıllık öğrenime ilaveten bir yıllık özel bir çalışmayla iki yıl sürer. Tez hazırlamak gerekmeyebilir fakat staj ve alan çalışması yapmanız istenebilir.

Araştırma yüksek lisansları, yani MA (Master of Arts-Sosyal Bilimler Yüksek Lisansı) veya MS (Master of Science-Fen Bilimleri Yüksek Lisansı), araştırma ve bilim deneyimi sağlar. Araştırma yüksek lisansı genellikle doktoraya hazırlığın bir parçasıdır. Bazı önemli üniversiteler sosyal bilimler alanında, doktora yapma niyeti olmayan öğrencileri yüksek lisansa kabul etmezler. Doktoradan farklı olarak yüksek lisansta daha fazla ders görülür ve daha az araştırma semineri hazırlanır. Kapsamlı imtihanlar yapılmayabilir. MA ve MS derecelerinde hala bir tez hazırlamak gerekmekle birlikte, bazı kurumlar bundan vazgeçebilir.

Doktora
Doktora düzeyinde de mesleki dereceler ve araştırma dereceleri söz konusudur. En yaygın profesyonel dereceler tıpta MD ve hukukta JD'dir. Doktora programlarının amacı, belirli bir alanda araştırmacı bilim adamı yetiştirmektir. Doktora derecesi hem dersleri hem de araştırma projesini içerir. PhD derecesi kazanabilmek için genellikle tam gün dört yıldan altı yıla kadar öğrenim görmek gerekir. İlk iki yıl, öğrenciye akademik bir alanda kapsamlı bilgi verilmesi amacıyla dersler ve seminerler düzenlenir. Bu dönemi yazılı ve/veya sözlü imtihanlar izler

MBA programları
MBA (Master of Business Administration - İşletme Yönetimi Mastırı) işadamı ve iş kadınlarına yönelik geliştirilen lisansüstü bir yeterlik derecesidir. MBA programlarının amacı öğrencileri, bugünün rekabetçi dünyasında yönetim sorumluluğunu üstlenebilecek bireyler haline getirecek şekilde eğitmektir.

Çoğu MBA kursu iki yıl yerine bir yıl olacak şekilde yoğunlaştırılmış ve kısaltılmıştır. Bu değişim işletme öğrencisinin performansını zaman ve mukavemet açısından zorlamaktadır ancak nihayetinde iş hayatından uzak geçecek süreyi kısalttığından avantajlı kabul edilmektedir.

MBA derecesi edinmek ciddi bir yatırım gerektirmekle birlikte, daha iyi ücret ve iş şartlarına sahip olmanın da ön şartıdır. MBA mezunlarının diğer okul mezunlarına göre daha kolay iş buldukları, daha yüksek pozisyonlarda ve ücret düzeyinde iş hayatına adım attıkları bilinmektedir. Çoğu işletme okulu, yeni mezunlara iyi bir iş hayatı sağlamak için faal olarak çalışan istihdam servislerine ve mezunlar kulübüne sahiptir. MBA programına devam ederken, sağlanacak irtibatların öğrencinin iş hayatındaki en önemli bağlantılara temel oluşturacağı da herkesin paylaştığı bir tecrübedir. Bu konuda İşletme & MBA bölümümüzden ayrıntılı bilgi edinebilirsiniz.


Okul seçimi

ABD'de lisansüstü eğitim sunan 1200 üniversitenin 430'u PhD programı düzenler. Okul seçerken öncelikle ilgi alanınızı dikkate almalı, okulun büyüklüğünü ve coğrafi konumunu göz önünde tutmalı ve yabancı öğrencilere finansal yardım yapıp yapmadıklarını hesaba katmalısınız. Bunlara ek olarak öğretim üyelerinin kalite ve ünlerini, okulun kütüphanesini, bilgisayar ve laboratuar imkanlarını ve programların ayrıntılarını değerlendirmeye almalısınız.


Lisansüstü kabul şatrları

Kabul şartları kurumsal ve bölümsel olmak üzere iki türdür. Kurumsal şartlar okul tarafından belirlenir ve bütün öğrencilere uygulanır. Kurumsal olanlara göre daha özel nitelikteki bölüm şartları ise adayın söz konusu öğrenim alanına kabulünü belirler. Kurumsal şartlar arasında şunlar yer alır:

Dört yıllık bir lisans öğrenimi belgesi: Başvurduğunuz okullar resmi not çizelgeleri (transkript) de isteyebilir.

Destekleyici referans ve tavsiye mektupları: Profesör veya öğretim görevlilerinden alınmış iki veya üç mektup gerekebilir.

Başvuru yazısı/essay: Bir başvuruda sonucu belirleyici faktör olabilir. İçeriği genel ve kapsamlı bir şahsi tanıtım veya okulun yönelttiği sorulara özel cevaplar şeklinde olabilir
.
Giriş testi puanları: ABD üniversiteleri tarafından istenen bütün standart testler için Kayıt ve Enformasyon Bültenlerini AAEF'den temin etmek mümkündür. Test hazırlık materyalini de aynı yerden sağlayabilirsiniz. Her üniversite test şartlarını açıklar; en yaygın olanları şunlardır:

(GRE - Graduate Record Exam): Genel Test, uzun bir zaman diliminde edindiğiniz sözel, sayısal ve analitik düşünme yeteneğinizi ölçer. Konu Testleri ise belirli bir öğrenim alanındaki başarıyı değerlendirir.

(GMAT - Graduate Management Admission Test): Bu test, uzun bir zaman dilimi içinde gelişen sözel, matematiksel ve analitik yazma becerilerini ölçer ve genellikle lisansüstü yönetim okullarına giriş için istenir.

(TOEFL - Test of English as a Foreign Language): Bu test, ana dili İngilizce olmayan öğrencilerin İngilizce yeterliliklerini ölçer.

Sınavlar konusunda sitemizde ayrıntılı bilgi bulabilirsiniz.

Başvuru işlemleri
Amerikan akademik yılı Eylül'den Mayıs'a kadar devam eder. Öğrenime başlayacağınızı umduğunuz zamandan en az 12 ay (15-16 ay daha isabetli olacaktır) önce araştırmanıza başlamanız en iyisidir.


Kayıttan bir yıl önce

Nisan-Haziran
İlgilendiğiniz alanda lisansüstü programlar sunan kurumları araştırmaya başlayın ve üniversite dışı muhtemel finansal yardım imkanlarını gözden geçirin. Sizi kabul edecek üniversite aynı zamanda finansal yardımda da bulunsa bile, bu bütün öğrenim ve yaşam giderlerinizi karşılamaya yetmeyecektir.

Temmuz-Ağustos
Bu dönem boyunca, hangi standart kabul testlerine girmeniz gerektiğini belirleyin ve kaydınızı yaptırın. Yabancı öğrenci başvuru formlarını doğrudan her kurumun Graduate Admissions Office'inden istemeniz gerekir. Mektup, faks veya e-posta yoluyla başvurmayı düşündüğünüz program hakkında temel ayrıntıları öğrenin. Üniversite genellikle fiyatlar, kabul şartları, vizeler vs hakkında bilgi gönderir. Ağustos sonuna kadar, resmen başvurmayı düşündüğünüz beş-altı kurum belirlemeniz iyi olur.

Eylül-Aralık
Eylül ve Aralık arasında başvuru formlarını dolduracak, giriş testlerine girecek, seçtiğiniz okullara göndereceğiniz referans mektuplarını ve orijinal transkriptlerinizi temin edecek, ve burs bulmaya çalışacaksınız. Son başvuru tarihlerine dikkat edin. Bu tarihler değişmekle birlikte genellikle Aralık ve Mart ayları arasındadır. Belirtilen tarih genellikle başvuruların ve diğer belgelerin (referanslar dahil) kabul edildiği son gündür. Pek çok okulda "roling admission" politikası uygulanır, yani başvurular, alınış sırasına göre değerlendirilir. Böyle bir kabul sürecinin işlediği okulda son başvuru tarihi Nisan başı olabilir, fakat başvurular hemen değerlendirmeye alınacak ve Kasım ayı ortasında kabul kararları belli olacaktır. Başvuru formlarını doldururken "statement of purpose"(amaç beyanı) veya essay yazmaya özel önem verin. Çoğu üniversite için bunlar başvurunun önemli bir parçasıdır. Amaç yazısında, aşağıdaki hususları ifade edeceksiniz:

Lisansüstü programla ilgisi bulunan araştırma ve çalışmalarınız.

Söz konusu üniversiteye olan özel ilginiz (üniversite ve bölüme dair bilgilerinizi ekleyebilirsiniz).

Lisansüstü öğreniminizle ilgili kişisel, akademik ve mesleki hedefleriniz.

Sizi diğer adaylardan ayıran özellikler ve diğer ilgili bilgiler.


Kayıt yılı

Mart-Mayıs
Kabul teklifi, şayet mevcutsa üniversitenin size sunmak üzere hazırladığı finansal yardımın ne kadar olduğunu içerir. Bir kabul teklifini onayladığınızda, size kabul teklifi getiren diğer okullara, cevabınızın menfi olduğunu bildirmelisiniz.

Haziran-Ağustos
Devam edeceğiniz okuldan, kabul edildiğinizi gösteren belgeyi (ya I-20 formu ya da IAP-66) aldıktan sonra vize için başvurabilirsiniz. İki tür öğrenci vizesi vardır: F-1 ve J-1. J-1 "exchange visitor" vizesi sadece ABD hükümeti, bir akademik kurum veya bir başka sponsor organizasyon tarafından desteklenen öğrencilere verilir. Mesela Fullbright burslarını kazanan öğrencilere J-1 vizesi verilir. F-1 öğrenci vizesini almak için kabul edildiğiniz okulun vereceği I-20 formuna ihtiyacınız olacaktır. F-1 vizesi için başvuranlar, tam finansal desteğe sahip olduklarını ispatlamak zorundadır. Beraberinizde götüreceğiniz, size bağlı kimselerin ABD'de çalışması yasaktır. F-1 vizesi düzenlemeleri, kampüs dışı çalışmayı sınırlandırır. Bir Amerikan işçisine ve öğreniminize mani olmayacak şekilde haftada 20 saate kadar kampüs içinde çalışmak mümkündür.

IAP-66 formu, J-1 vizesi başvurusu için gereklidir. J-1 vizesi sahibi bir öğrencinin aile bireyleri ABD'ye varıştan sonra çalışma izni için başvurabilirler, fakat bu hemen mümkün olmayabilir. J-1 vizesi sahibi öğrenci öğrenim programını kesintiye uğratmamak kaydıyla, kampüs içinde çalışmaya otomatik olarak izinlidir. Kampüs dışı çalışmaya belirli şartlar dahilinde izin verilir.

Öğrenciler her iki vizeyle de öğretim veya araştırma asistanı olarak çalışabilir. Bu çalışmalar için Immigration and Naturalization Service tarafından önceden onay gerekmez, çünkü bunlar, öğrenim programının tamamlayıcı bir parçası olarak kabul edilir. Her iki vize de, öğrenimin tamamlanmasından sonra belirli şartlar altında pratik eğitim ve iş tecrübesi imkanı sunar.


Doktora hakkında genel bilgiler

Doktoranın tanımı
Doktorluk, kişilerin kendi alanlarında derinlemesine araştırma yapabilmelerine olanak sağlayan en üst uzmanlık düzeyidir. Doktora, lisans üstü programlarının en ileri şeklidir ve normalde bu seviyeye ulaşabilmek için mezuniyetten sonra en az üç yıl veya mastır programını tamamladıktan sonra en az iki yıl öğrenim görmek gerekir. Önceden doktorluk, sadece fen-edebiyat fakültelerine ait bir unvandı, şimdi ise birçok alanda doktora unvanı alınmaktadır (mühendislik, eğitim, iş, tarım gibi). Bunlara ek olarak her geçen gün yeni doktora programları geliştirilmektedir.

Doktorluğun çeşit ve düzeyleri
İki çeşit doktorluk vardır. Birincisi araştırma doktorası, diğeri mesleki doktora. Araştırmaya yönelik doktorada önemli olan bir alanda edinilen bilgidir. Mesleki doktorada ise önemli olan mesleki bir alanda pratik yapmaktır. Mesleki doktoranın alınabilmesi için tıp, ilaç, dişçilik, mimarlık veya mühendislik gibi alanlarda kapsamlı çalışma yapılması gerekmektedir. Araştırma doktorası yapan kimseler çalıştıkları alan ne olursa olsun doktor olarak anılırlar. Mesleki doktora yapanlarda ise durum biraz farklıdır. Bu kimseler için doktora yapılan alan önemlidir. Mesleki doktora yapılmadan araştırma doktorası yapmak imkansızdır.


Doktora öğrenimi veren kurumlara dair ayrıntılar

Doktora çalışmalarının idaresi
Doktora çalışmalarının yönetilmesi için görevlendirilmiş resmi bir kişi veya makam yoktur. Amerika'daki üniversiteler büyük oranda özerktir, doktora çalışmalarını kendileri yürütür ve doktorluk unvanı verirler. Federal eyaletler, doktora çalışmalarının yürütülmesi hakkını üniversitelere vermiştir.

Genel olarak doktora programlarının yönetilmesi üç ayrı seviyede gerçekleştirilir; mezun olunan alan veya okul, bölüm veya program ve öğretim görevlileri veya tez danışmanı. Doktorluk unvanı alınabilecek lisans üstü eğitimi veren kurumlar okul, kolej, fakülte veya alan ve bölümler olarak organize olmuşlardır. Bu kurumların hepsi de bilimsel araştırmaya yönelik imkanlara sahiptir. Devlet yetkilileri kendi kurumlarının etkinliklerini denetleme hakkına sahip oldukları halde, bu yetkilerini kurumların yönetiminden sorumlu başkanlara devrederler.

Sonuç olarak fakülteler, akademik programların işlevleri ve içeriği ile ilgili konularda yetki sahibi olurken, aynı zamanda bölüm başkanlarına, dekanlara ve merkezi yönetim çalışanlarına karşı sorumludur. Bazı kurumlarda, bütün öğrenciler mezuniyetle ilgili olarak dekana karşı sorumludur ve unvan verilip verilmeyeceği noktasındaki son karar dekana aittir. Bazı kurumlarda ise, bir fen - edebiyat yüksek lisans okulu bulunur. Bu yapıdaki profesyonel okullar kendi yüksek lisans programlarından sorumludurlar. Yüksek lisans bölümleri kendi programlarının tamamlanabilmesi için neler yapılması gerektiğine ilişkin ileriye dönük belirgin bir tüzük ve prosedür belirlemelidir. Böylece hem bölüm hem de öğrenciler neler yapabilecekleri, görevleri ve sorumlulukları hakkında tam bilgi sahibi olabileceklerdir. Bu tüzükler doktora programlarının hedeflerini, eğitim aldığınız alanın gerekliliklerinin ötesinde bölümün gerekliliklerini, yapılacak sınavların listesini ve eğer alakalı ise sınav tarihlerini, alınması gereken ders ve seminerleri, detaylı bir araştırma için sunulan imkanları ve bu hizmetlerden hangi öğretim görevlisinin sorumlu olduğunu belirtmelidir.

Prosedürlerin düzenlenmesi
Kurumlar, doktora alanları ve katılımcılar hakkında önceden bir takım planlamalar yapar. Üniversiteler açmayı düşündükleri doktora programlarını ve alabilecekleri öğrenci sayısını daha önceden duyururlar. Birçok faktör bir programın kabul edebileceği öğrenci sayısını kısıtlar. Bunlar arasında, öğretim görevlisi sayısı ve bazı kişisel tercihleri, kurumun fiziksel kapasitesi (özellikle laboratuarlar), bilgisayar ve kütüphane kaynakları ve araştırma yapılacak programlarda araştırma için gerekli para ve donanımın sağlanması en önemli olanlardır.

Doktora çalışmalarının finansmanı
Doktora çalışmalarının finansmanı birkaç kaynaktan sağlanabilir: Federal yönetim, eyaletler, özel şirketler veya doktora öğrencilerinin kendileri. Başarılı öğrencilere kredi, burs, okul bursu veya asistanlık şeklinde eğitim yardımı sağlanabilir. Burs ve okul bursları genellikle öğrenciden bir karşılık beklemeden verilen burslardır. Fakat asistanlık yapmak ve bu şekilde para kazanmak için öğretim üyelerine yardımcı olmak gerekir. Yani aldığınızın karşılığını ödemeniz istenmektedir. Hizmetiniz süresince yaptıklarınızın eğitiminizde yardımı olur mu bilinmez, ama bu sayede burs alır ve öğretim tecrübesi kazanmış olursunuz. Araştırmalarla kazanacağınız deneyim herhalde en faydalı olanıdır.


Doktora için yapılması gerekenler

Kabul öncesi yapılması gerekenler
Bir doktora programına kabulünüz, müracaat ettiğiniz alanın ve bölümünüzün bağlı olduğu fakültenin koyduğu bazı kriterlerin yerine getirilmesine bağlıdır. Normal olarak müracaat ettiğiniz bölüm, kendisine denk ve itibarlı bir üniversiteden mezun olmuş olmanızı isteyecektir. Master programını tamamlamış olmak doktorluk unvanı almak için bir yol olabilir.

Seçme ve kayıt
Kabul alabilmek bir bakıma bir yarıştır ve bu yarışta iyi hazırlanmış, akademik geçmişi iyi olan ve maddi açıdan okulun isteklerini karşılayabilecek öğrenciler avantajlıdır. Doktora programlarına kabulde bölümün bağlı olduğu fakülte heyeti ve dekanının dikkate aldığı hususlar; lisans ve lisansüstü eğitim dereceleri, sınav sonuçları, öğrencinin amacı, öğrencilerin daha önce yaptığı çalışmalar, daha önce eğitim yaptığınız kurumdaki bir öğretim görevlisinden aldığınız tavsiye mektubu, mülakat, çalışma kayıtlarınız, referanslarınız ve master veya dengi bir eğitim programını tamamlamış olmanız. Müracaat edenlerin kabul edilebilirliğine karar vermek için birçok okul, müracaatçıların belirli sınavlarda bazı barajları aşmalarını ister. Bu sınavların sonuçları kabul kurulundaki kişilere, müracaat edenleri önceki ve mevcut öğrencilerle karşılaştırma fırsatı verir. En çok kullanılan sınav ise GRE'dir. Bu sınavdan alınan sonuçlar kabulün tek kriteri değildir. Genel olarak, ana dilleri İngilizce olmayan öğrenciler ek olarak İngilizce yetkinliklerini ispatlamak için bazı sınavlardan yeterli puan almak zorundadır. Bu sınavlardan bir tanesi (TOEFL)'dır. Birçok üniversite, öğrencilerinin en az iki yıl sürekli olarak kampüste kalmasını ister. Bu sürecin ardından verilen doktora programına kabul kararı, değişik alanlardan gelen öğretim görevlilerinin oluşturduğu bir kurulca alınır. Genel olarak uygulanan diğer bir kural ise, öğrencinin doktora programı süresince her dönem veya yarım dönemde bir kayıt yenilemesidir. Bazı kurumlar ise öğrenci kampüste olsun olmasın, öğrencinin kabulünden doktorasını tamamlayana kadar geçecek süre için kayıt yaptırmasını ister. Bu durumda öğrenciler kayıt yaptırmak, hem kayıt ücretleri hem de program tamamlanana kadar gerekli olan öğrenimin bedelini ödemek zorundadır. Bazı kurumlar doktora programının tamamlanması için birkaç yıllığına (genelde iki yıl) kayıt olunmasını şart koşar, bu durumda kayıt ücretleri bir miktar düşebilir.

Kabul

Genel uyarılar
Amerika'da akademik tavsiye mektuplarının değerlendirilmesi için oluşturulmuş resmi bir kurum veya kişi yoktur. Mesleki tavsiye mektuplarının (örneğin, hukuk, tıp ve dişçilik alanlarında) değerlendirilmesi için o alanda eğitim veren kurumların yetkili ofisleriyle işbirliği içinde olan bazı kuruluşlar vardır. Mesela, New York eyaletinde Eyalet Eğitim Departmanı'nda Tavsiye Mektupları Değerlendirme Ofisi vardır. Bu ofis ABD dışında yapılan bütün eğitimleri müracaat edilen alanın kurallarına uygun olarak değerlendirir ve tamamlanması gereken belgeleri adaylara iletir. Müracaat eden adayların daha önceden almış olduğu eğitimin tüm aşamaları ve alınan diplomalar tek bir kurumda değerlendirilir. Kabul ve kayıt ofisinde yabancı tavsiye mektuplarını değerlendiren kişiler, akredite / tanınan bir üniversiteden mezun olmamış öğrenciler müracaat ettiğinde aldığı derece ve diplomaları tekrar gözden geçirir. Değerlendirmeyi yapan kişi ne kadar kredinin geçerli kabul edileceğine karar verir.

Doktora çalışmalarına kabulde tavsiye mektuplarının değerlendirilmesi
Tanınan / akredite bir üniversiteden henüz mezun olmuş yabancı bir öğrenciye ait tavsiye mektubu Kabul Ofisi'ndeki yetkili kişi tarafından değerlendirilir. Bu ofis, müracaat eden adayın diplomasını Amerika diplomalarıyla mukayese ederek denkliğine karar verir. Diploması kabul edilen öğrenciler master, doktora veya doktora öncesi programa başlayabilir.

ABD dışında tamamlanmış doktoranın değerlendirilmesi
Amerika'daki her üniversite, doktoraları kendisi değerlendirir ve kabul eder. Değerlendirme ve kabul işlemleri, Kayıt Kabul Ofisi, her bir bölümün kendisi yada bazen Uluslararası Eğitim Merkezi personeli tarafından yapılabilir. Eğer müracaat eden kişi lisansüstü diploma sahibiyse, bu unvan da değerlendirilecektir. Bazen kendilerine atanacakları bir üniversite arayan adayların getirdiği tavsiye mektupları müracaat edilen üniversite tarafından değerlendirilir. Burada amaç kişinin üniversite standartlarına uygunluğunu kontrol etmek ve alanında yeterince uzman olup olmadığını anlamaktır. Bu görev bazen merkezi yönetim ofisinde veya Uluslararası Eğitim Merkezi'nde alanında uzman bir kişi tarafından yapılmaktadır. Amerika'da sadece yabancı tavsiye mektuplarının değerlendirilmesiyle uğraşan bazı kuruluşlar da vardır. Bu tür kuruluşların sayısı şimdilik on civarındadır.


Doktora çalışmalarının düzenlenmesi

Çeşitleri ve süresi
Doktora çalışmaları tam gün veya yarım gün olabilir. Genel olarak bu unvanın alınması, üniversiteden mezun olunduktan sonra üç yıl veya master programı tamamlandıktan sonra en az iki yıl daha çalışılmasını gerektirir. Fakat asıl süre bundan daha uzundur, beş ila yedi yıla kadar uzayabilir.

İdare
Her öğrencinin, doktorasını tamamlamış bir danışmanı vardır. Bu danışmanlar doktora çalışmalarının yürütülmesi ve koordinasyonundan sorumludur. Bazen bu danışmanlık görevi öğretim üyelerinin oluşturduğu bir komite tarafından yürütülür. Danışman veya komite, öğrencilere ders, seminer ve araştırma konusuna dair program hazırlamada yardımcı olur, sınavların nasıl olacağı hakkında bilgi verir. Bir öğretim görevlisinin kaç doktora öğrencisine iyi bir şekilde danışmanlık edebileceği, öğrencilerin hangi alanda çalıştıklarına, profesörün diğer sorumluluklarına ve programa kabul edilen öğrencilerin kalitesine bağlıdır. Danışman ile öğrencinin hangi sıklıkla buluşacakları aralarındaki anlaşmaya göre belirlenir. Bir öğrenci, kendi fakültesindeki diğer öğretim üyelerinden ve diğer ülkelerdeki akademisyenlerden de yardım alabilir. İlk olarak tezin yazılacağı araştırma alanı onaylanır, daha önce öğrenciye danışmanlık yapmış olan kurul içinde bulunan veya bulunmayan üyelerden seçilen ve dekan tarafından atanan beş kişilik bir tez kurulu oluşturulur. Öğrencinin çalışmalarını yöneten öğretim görevlisi bu kurula yetki verir. Bu şekilde oluşturulan kurul doktora yapacak kişilere planlama aşamasının başlangıcında fikirlerini geliştirmeleri noktasında yol gösterir.

Doktora öğrencilerinin hakları ve maddi durumları
Doktora çalışmaları süresince bir öğrenci ara verip sonra yeniden başlayabilir, yarım gün öğretmenlik ve araştırma yapabilir, araştırmalarını diğer üniversitelerde veya araştırma merkezlerinde yürütebilir ve eğitiminin bir parçası olduğu için yurtiçi ve yurtdışındaki uluslararası seminer ve kısa kurslara katılabilir.


Doktora Programları

Programların içeriği
Doktora programları alanınızla ilgili ders ve araştırmalardan oluşur.

Derslerin içeriği
Ders programı, konferans ve seminerler, alanınızla ilgili ileri dersler, araştırmanıza yardımcı olabilecek dersler, araştırma yöntemleri ve yabancı dil derslerinden oluşmaktadır. Her bir ders için ayırmanız gereken toplam süre araştırma yapacağınız alana ve bölümünüze göre değişir.

Derslerin değerlendirilmesi
Birçok kurumda öğrenciler master programları sonrası iki yıllık bir öğrenim sürecinden geçmek zorundadır. Bu iki yılın sonunda veya üçüncü yılın başlangıcında öğrencinin değerlendirilmesine ilişkin prosedür tamamlanmış ise öğrenci doktora programına kabul edilir. Programa kabul edilen öğrenci, alanında yeterli bilgi ve uzmanlığa sahip, akademik kaynakları nasıl kullanması gerektiğini bilen, kendi kendine özgün araştırmalar yapabilecek ve tezini tamamlayabilecek kapasitededir. Değerlendirme sürecini şöyle özetleyebiliriz; öğrencinin sorumlu olduğu derslerdeki çalışmaları, dil ve araştırma için gerekli araçların nasıl kullanılacağına ilişkin yeterlik sınavları, detaylıca hazırlanmış sözlü ve yazılı sınavlar, kendi alanında orijinal işler yapabileceğini ispatlayan birkaç sayfalık araştırma yazısı (profesyonel bir konferansta sunulabilir türden örnekler olmalıdır ve önemli sonuçlar içermelidir) ve kabul edilebilir bir doktora tezi teklifi. Tez yazımı ve sözlü sınavlar öncesi öğrenci, araştırmalar, ileri düzey seminerler, seçmeli dersler ve bazı sınavlarla meşgul olur. Üniversitelerin tümü ön hazırlık sınavı yapmasa bile hepsi bütün ders ve seminerler tamamlandıktan sonra bir sınav yapar. Sınavlar o üniversitenin geleneklerine bağlı olarak isim alır. Bu sınavların asıl amacı kişinin tek başına bir araştırma yapmaya hazır olup olmadığına karar verilmesidir. Bu sınav sözlü ve yazılı olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır ve genelde ilgili bölümün atamasıyla fakülte üyelerinden oluşmuş bir kurul tarafından hazırlanır, yönetilir ve değerlendirilir. Bu sınavın öneminden dolayı bir çok okul birinci sınavda başarısız olan adaylara ikinci bir sınav hakkı daha tanır. Çoğu zaman bu ikinci sınav belirli bir bekleme süresinden sonra yapılır (yarım dönem, bir dönem veya bir sene). Bu sürenin verilmesindeki amaç öğrencinin uygun dersleri tekrar almasını sağlamak ve böylece ikinci sınav için daha iyi bir seviyeye gelmesine fırsat tanımaktır. Fakat öğrenci bu sınavda da başarılı olamazsa söz konusu kurumdan doktorluk unvanı alma hakkını kaybeder.


Tezler

Nasıl Başlayacaksınız:
Arkadaşınızın da aynı konuyu seçme olasılığı göz önünde bulundurarak konu seçimi yapmayın. Sadece size ilginç gelen konuları belirleyin. Üzerinde çalışacağınız konunun işiniz ve kariyerinizde bir çok kapı açabilecek bir anahtar olabileceğini göz önünde bulundurun. İlk adımınızı atmadan önce iyi düşünün.

Alanında kabul gören bir öğretim görevlisi ile çalışıyorsanız, sizin için çok daha fazla kapı açılır. Fakat bu, danışman seçiminiz için tek kriter olamaz ve olmamalı.

Profesörle iyi geçineceğinizden emin olun. Kendisine kolaylıkla başvurabilmeli ve onunla hiç tereddüt etmeden ve sınır tanımadan bir şeyleri tartışabilmelisiniz. Doğal olarak, fikirlerinizi açıkça ortaya koyamazsanız hazırladığınız özgün ve nitelikli bir tez olamaz.

Popüler bir alan seçmeye özen gösterin. Konunuz hakkında arkadaşlarınızla ve öğretmenlerinizle konuşun. Bazen umulmadık noktalardan büyük fikirler çıkabilir. Akademik yaşantınız boyunca tartışma yapmayı bir alışkanlık haline getirin. Bu sayede, daha kolay düşünür ve amacınızı belirginleştirebilirsiniz.

Önce bir konu belirleyin ve mümkün olduğu kadar çok derse katılmaya çalışın. Seçtiğiniz alanda neler olup bittiğini tam olarak kavramaya çalışın ve konuya hakim olun.

Profesörünüz sizi daha çok araştırma yapmaya teşvik edici tavsiye mektupları yazmalıdır. Bunun anlamı profesörünüze yaranmak zorunda olmanız demek değildir. Bütün yaptıklarınız aranızda doğabilecek rahatsız durumlardan kaçınmaktır. Ve tabii ki becerikli ve atik bir öğrenci olmak.

Doktoranın tamamlanması için iyi bir tezin sunulması ve savunulması gerekmektedir. Doktora tezinin aşamaları şöyledir; bir hipotezin ortaya atılması, araştırma sonuçlarının analizi ve yorumlanması ve çıkartılan sonuçlar. Tezin başarıyla tamamlanması şu anlamlara gelir. i-) Bu o kadar yoğun ve profesyonel bir eğitim deneyimidir ki bunun başarıyla tamamlanması kişinin zor bir problemin üstesinden başarıyla gelebileceğini ispatlar ve bağımsız olarak yaptığı bu çalışmada profesyonel seviyede başarıya ulaşıldığını gösterir, ii-) Çalışma sonuçları ilgili alandaki bilgilere önemli katkılarda bulunur. Doktora çalışmaları takım halinde de yapılabilir, yani bir projenin oluşturulmasında öğrenciler birlikte çalışabilir, fakat öğrenciler kendi yaptıkları çalışmaları savunmak zorundadır. Üniversiteler gerek doktora program kataloglarıyla gerekse bazı özel yayınlarla tezin nasıl hazırlanacağını, ne şekilde yazılacağını, iktibas gösterme yöntemleri vs. açıklamaktadır.

Tezin şekli
Bazı kurumlar, kabul edilen araştırmaların kısmen veya tamamen yayınlanmasına izin verebilir. Yayınlanmasına izin verilmiş çalışmaların sunulması halinde adayın yapması gereken başka şeyler vardır. Bu durumda tezde daha gelişmiş giriş, gelişme ve sonuç bölümleri bulunmalıdır. Ayrıca teze, tarih, metotlar ve sonuçlar hakkında daha detaylı bölümler eklenmelidir. Bütün kurumlar tezlerin bilim diliyle ve açık olarak yazılmasını isterler. Böylece aday, insanlarla açık ve etkili bir iletişim kurabildiğini ispatlamış olacaktır. Birçok kurum tezlerin İngilizce yazılmasını isterken bazıları da tezin başka bir dilde yazılmasını isteyebilir veya buna izin verebilir.

Tezlerin değerlendirilmesi için seçilen kişiler
Üniversitenin sözlü sınav komitesinin kimlerden oluştuğuna bağlı olarak birçok uygulama şekli vardır. Öğrencinin danışmanlarından oluşmuş bir kurul bulunabilir. Veya kurul, bölüm başkanı tarafından atanabilir (tabii dekanın izniyle). Diğer bir olasılık ise kurulun, dekan tarafından seçilmesidir. Bu teftiş kurulunun başkanı, doktora programlarından sorumlu dekan, bölüm başkanı, tez danışmanı veya fakültenin herhangi bir bölümünden üye olabilir. Bazı durumlarda denetime sadece kurul üyeleri katılırken bazen de halka açıktır. Bazı üniversiteler, denetleme kurulunu oluşturacak üyelerin fakültenin tüm gün çalışan öğretim üyeleri arasından seçilmesini öngörür. Bazı üniversiteler ise uygun üyelerin üniversite dışından tayin edilmesine izin verir. Fakat bu atamalar dekanın onayıyla olur. Bazen üniversite dışından gelen üyeler açıklanan minimum sayının dışında ek üye olarak kurula katılır.

Değerlendirme prosedürü
Birçok üniversitede sözlü bir final sınavı yapılması gerekmektedir. Bu sınavın içeriği, denetleme kurulunun kimlerden oluşacağı ve izlenecek prosedürün kuralları dekanın izleyeceği politika doğrultusunda değişebilir. Bazı bölümlerde, denetleme kurulu, hazırlanan tezin tatmin edici düzeyde hazırlandığına karar verirse sözlü sınav yapmaktan vazgeçebilir. Genel olarak araştırma danışmanı tez taslağını okumadan ve mezunlar dekanına tezin hazır olduğuna dair bilgi vermeden final sınavı programa konulmaz. Sınav programa konulduktan sonra, kurul üyelerine tezi okumalarına yetecek kadar zaman verilerek minimum bekleme süresi belirlenir. Savunmanın içeriği araştırma yapılan alana göre değişir. Bazı alanlarda savunma, temelde öğrencinin mantıklı analiz ve tartışma yapıp yapamadığını test eder. Bu sınavların içeriği, öğrencilerin düşüncelerini ve bazı konularda yorumlarını, kendilerini uygunluk ve anlattığı konuya hakimiyeti yönünden test eden kişilere karşı sunması ve savunmasından oluşmaktadır. Diğer alanlarda ise, öğrencinin deneysel sonuçları, bilgi toplama yöntemlerini ve sonuçların yorumlarını savunması gerekmektedir. Bu sınavlarda beklenen, öğrencinin araştırma sonuçlarında elde ettiği bulguları savunmasıdır. Denetleme kurulunun görevi tezi okuyarak ve sınav yaparak öğrenci hakkında karar vermektir. Kurul kararı açısından, genellikle bütün üniversitelerde çoğunluğun kararı geçerlidir. Çoğunluk tezi onaylarsa öğrenci doktorasını vermiş sayılır. Fakat bazılarında bir olumsuz oy adayın başarısızlığı anlamına gelirken, bazı üniversitelerde iki veya daha fazlası başarısızlık anlamına gelmektedir.

Final savunmasındaki başarısızlık
Eğer aday finalde başarısız olursa, belirli bir bekleme süresinin ardından (çoğu zaman üç ila altı ay arasında) ikinci bir sınava girebilir. Fakat bu öğrenci için son şanstır. Çünkü iki sınavdan fazla hak yoktur.

Tezlerin kopyası
Tezlerin bir kopyası doktora yaptığınız kurumun kütüphanesine, bir diğeri ulusal bilgi merkezine alınır. Bazen tezlerin bir kopyası da Michigan'da, Ann Arbor'da Uluslararası Üniversite Mikrofilmleri Merkezi'nde faydalanılması amacıyla fotokopi ve mikrofilm halinde bulunmaktadır.


Asistanlık

Master ve doktora öğrencilerine iki çeşit asistanlık verilebilir. 'Öğretim Asistanlığı (Teaching Assistanship)' ve 'Araştırma Asistanlığı (Research Assistanship)'. Öğretim Asistanlığı alan öğrenciler, öğretim görevlilerine ders sırasında yardım ederler. Araştırma Asistanlığı alan öğrenciler ise araştırma yapan bir öğretim görevlisine araştırması esnasında yardımcı olurlar. Master veya doktora yaptığınız bölümde asistan olmak zorunda değilsiniz. Farklı bir bölümde de asistanlık yapabilirsiniz.

Asistan olabilmeniz için öğretim görevlileriyle temasınız çok önemlidir. Sizi gözlemlemiş ve başarınıza tanık olmuş bir öğretim görevlisinden asistanlık almak daha kolaydır. Asistanlıktan kazanacağınız ücret, asistanlığınızın yüzdesine göre değişir. 20 saat asistanlık size in-state tution ödeme hakkını kazandırır. Yani eğitim harcınızı okulunuzun bulunduğu eyalette yaşayan diğer öğrencilerin ödediği miktarda ödersiniz. Görüşmeler sırasında bunları sormanız yerinde olacaktır. Bazı asistanlıklar eğitim harcınızın tamamını karşılar. Görüşmeniz sırasında bunun özellikle sorulması tavsiye edilir. Öğretim asistanlığı için dönem başlamadan evvel bir yeterlilik sınavı ve yönlendirme programı gerçekleştirilir. Bu konuda bölüm sekreteri ile mümkün olduğu kadar erken temasa geçmelisiniz.